السيد البروجردي (مترجم: اسماعيل تبار / حسينى / مهورى)

59

جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى)

در روايت ششم فرموده معصوم عليه السلام كه : « و ماعون همچنين وامى است كه مىپردازى و وسايلى است كه عاريه مىدهى . » در روايت هشتم فرموده امام عليه السلام كه : « ماعون وامى است كه مىپردازى و وسايل خانه است كه عاريه مىدهى . » در روايت شانزدهم از باب يكم از ابواب كسب‌هاى روا و ناروا فرموده معصوم عليه السلام كه : « پس به همه اين‌ها كه غذاى مردم و سامان كارهايشان به آنهاست - دستور داده شده است . . . و به كار گرفتن آنها جايز است ، در تمام منافعى كه چيز ديگرى جايگزين آنها نمىشود از هر آن‌چه صلاح آنان در جهتى از جهات در آن است ، پس همه اين‌ها خريد و فروش ، نگهدارى ، به كار گرفتن ، بخشيدن و عاريه دادنش حلال است . و جهات حرامِ خريد و فروش ، پس هر چه در آن فساد است از چيزهايى كه از آن نهى شده است ، از جهت خوردن يا درآمد يا ازدواج يا نگهدارى يا بخشيدن يا عاريه دادن . . . پس همه اين‌ها حرام و حرام شده است . و وجوه چهارگانه : پرداخت بدهى ، عاريه دادن ، پرداخت وام و پذيرايى از مهمان اين‌ها در سنت لازم و واجب هستند . » در روايات باب ششم از ابواب خيار مطالبى هست كه بر لزوم رعايت شرايط غير مخالف با كتاب خدا دلالت مىكرد . در روايت يكم از باب دهم از ابواب رهن اين گفته كه « از امام عليه السلام پرسيد : گرودهنده به گروگيرنده مىگويد : طلايى را كه نزد تو گرو گذاشتم به من عاريه بده . او نيز به وى عاريه مىدهد و آن نزد وى تلف مىشود ، آيا به طلبكار چيزى بدهكار است ؟ امام عليه السلام فرمود : آن بر عهدهء گرودهنده است و او آن را نابود كرده است و خسارتى بر مال طلبكار وارد نمىشود . » در روايت يكم از باب يكم از ابواب وديعه فرموده امام عليه السلام كه : « هرگاه عاريه نزد عاريه‌گيرنده تلف شود ، ضامن آن نيست ، مگر آن‌كه عليه وى شرط كرده باشد » و در روايت ديگرى آمده است : « هرگاه مسلمانِ عادلى باشد ، ضمانتى بر عهدهء او نيست . » مىآيد : و در روايت سوم از باب بيستم از ابواب حد سرقت اين گفته كه دختر اميرمؤمنان عليه السلام به وى گفت : « شنيده‌ام كه در بيت‌المال اميرمؤمنان عليه السلام گردنبند مرواريدى است كه آن در اختيار توست و من دوست دارم آن را به من عاريه دهى كه در ايام عيد قربان با آن خود را بيارايم . ابن ابورافع به وى پيام فرستاد : اى دختر اميرمؤمنان عليه السلام ! اين عاريه ضمانت شده پس‌دادنى است . » وى گفت : آرى ! عاريه ضمانت شده پس دادنى است . »